چهارشنبه, آبان 22th

Last update10:38:05 AM

شرحی بر معنای واژه ووشو

شرحی بر معنای واژه ووشو

Wushu: Detialed Analysis of its meaning

TB2aJffXai5V1BjSszbXXb0hVXa 2961797232

به قلم مقداد عبدی

 

با گسترش هنرهای رزمی چینی به فراسوی مرزهای سرزمین پهناور چین، ووشو در سایر کشورها در بستری به نسبت عاری از فرهنگ سنتی چینی رشد یافته است. خیل بسیارِ علاقمندان و ووشوکاران در این سو و آن سوی گیتی به دنبال شناخت بیشتر و درک عمیق تر مفاهیم و فلسفه ی سبک خود در ووشو هستند. سد راه این تلاش بی وقفه زبان و فرهنگ کشور چین است که گاهی اوقات فراگیری و فهم آن در ژرفنا به سان دورنمایی زیبا و رمز آلود است که دور از دسترس می نماید. گسترش نفوذ اقتصادی چین و تبدیل شدن آن به یک مهره تاثیرگذار در سطح جهانی باعث شده تا چین شناسی به عنوان یک رشته دانشگاهی بیش از پیش مورد توجه و اقبال قرار گیرد و تعداد افرادی که به آموختن زبان و فرهنگ چین روی می آورند روز به روز در حال افزایش است. این رویداد را از جهت فرهنگی باید به فال نیک گرفت تا روز به روز شاهد جلوه گر شدن گوشه ای دیگر از این تمدن کهنِ نوآور پیش چشمان علاقمندان و پژوهشگران این عرصه باشیم.

confucius

 

پس از این پیشگفتار کوتاه برمیگردم به موضوع بحث این گفتار که سیری در معنای واژه ووشو است. آنچه مرا مصصم کرد تا چند سطری در این باب بنویسم شیوه معنا کردن و تفسیرهایی بود که از کلمه ووشو شنیده ام که گاهی درست، گاهی نادرست و گاهی همراه با بزرگ نمایی یک جنبه آن بوده است. متن پیش رو نیز البته برداشت شخصی من از صحبت اساتید بزرگ ووشو، اساتید دانشگاه و ووشو کاران کشور چین و نیز بر اساس تحقیقات شخصی ام از طریق درک محدودی که از زبان و فرهنگ چینی دارم می باشد. هدف هم کمک به گسترش گفتمان اصولی و با پایه و اساس در موضوعات اینچنینی ست.

 

هنرهای زرمی چینی در طول تاریخ با نام های گوناگونی خوانده شده اند که ووشو تا به امروز واپسین آنهاست؛ نام هایی همچون وویی(武艺)، چو‌ئن شوئه(拳学)، چو‌ئن فا (拳法)، گوآ شو (国术) و مانند اینها. واژه ووشو نخستین بار حدود سال پانصد بعد از میلاد (AD)، نزدیک به هزار و پانصد و اندی سال پیش، مطرح شد و در دوره اخیر نیز پس از به روی کار آمدن جمهوری خلق چین بسیار مورد توجه و استفاده قرار گرفت. اجزای تشکیل دهنده کلمه ووشو در زبان چینی عبارتند از:

   و  shù 术

این دو در کنار هم معنای "هنر رزم" می دهند. بررسی جداگانه این دو واژه ما را در درک بهتر معنای آن یاری می کند:

                                

wǔ  --------------->    止 zhǐ + 戈 gē   

止 zhǐ:  (توقف، stop)

戈 gē: (سلاح قدیمی چینی، ancient Chinese Weapon)
                       

 بر اساس معانی اجزا، "وو  " را به یکی از چهار شکل زیر معنا کرده اند:

۱- سلاحی () که نبرد و حمله را متوقف () می کند.

۲- توقف () نبرد و نزاع (سلاح به عنوان نمادی از نبرد)

۳- پیاده نظامِ ()  سلاح () به دست.

۴- واژه (zhǐ, ) برگرفته از واژه (zhǐ, 趾) و به معنای مرد ایستاده است که اسلحه () در دست دارد و آماده مبارزه است۱.

 

- تفسیرهای شماره ۱ و ۲ ووشو را شیوه ای برای پایان دادن به نبرد و درگیری معنا می کنند.

- در مقابل تفسیرهای شماره ۳ و۴ ووشو را شیوه ای برای نبرد معنا کرده که در آن هیچ اشاره ای به قصد و اراده ای برای توقف درگیری نیست. اشاره به شیوه موثر در نبرد است.

 حال این سوال پیش می آید که کدام یک از این دو برداشت درست است و معنای حقیقی ووشو را بیان می کند؟ هر کسی با توجه به درکش از ووشو می تواند برداشت و پاسخ خود را داشته باشد آنچنان که تفاسیر بالا نیز توسط افراد متفاوتی بیان شده است. جواب من به این سوال این است که هر دوی این تفاسیر درست است و با مطالعه تاریخ می بینیم که در برهه ای از تاریخ هر یک از این دو، منظور نظر اهل فن بوده است: شیوه ای برای مبارزه و نیز شیوه ای برای پایان دادن به آن (یا پیش گیری از شروع آن). در بنیاد فلسفه چینی جمعِ دو مفهوم متضاد بسیار رایج بوده و هست و از این حیث با فلسفه غرب بسیار متفاوت است. این-یانگ (Yīn-Yáng) در شیوه تفکر حکما و فلاسفه چین یک اصل جهان شمول (universal) و حاکم بر نظام طبیعت است. رابطه پویای این دو است که موجبات بوجود آمدن ده هزار گونه۲ را فراهم آورده است. در بحث ما نیز نسبت این دو معنای کلمه ووشو از جنس این-یانگ است، بنابراین هر دو معنی و برداشت درست است و هر کدام یک روی سکه را نمایان می کند که قابل تبدیل و تغییر به یکدیگرند.

yin-yang

یک مثال همان بررسی تاریخی ست که نشان می دهد مردمان در قرون مختلف بر اساس اوضاع اجتماعی و سیاسی رویکردی متفاوت به هنرهای رزمی داشته اند. مثال دیگر را می توان از منظر سبک های مختلف ووشو درک کرد: سبک هایی که وجه یانگ در آنها غالب تر است و تاکید بیشتری بر غلبه و چیرگی بر حریف دارند در کنار سبک هایی که وجه این (Yīn) پر رنگ تری داشته و بر کنترل و خاتمه درگیری تاکید می کنند. با سیر در دنیای بی پایان تغییرات این-یانگ می توان تحلیل های بسیاری را استنباط کرد و در اینجا به همین دو مثال بسنده می کنم. آنچه که مورد بحث ماست دو معنای کلی کلمه ووشو است که در بالا مطرح شد. واژه شو (shù, 术) هم به معنی هنر (art) و هم به معنی مهارت (skill) است. بنابراین "وو" و "شو"  در کنار هم معنی "هنر رزم" و همچنین"مهارت رزم" می دهد. شایان ذکر است که برای تلفظ درست کلمه ووشو باید هر دو بخش "وو" و "شو" با صدای"او" در انتها تلفظ می شود.

 حال که معنای واژه ووشو روشن تر شد لازم می دانم تا با توجه به بحث هایی که اخیرا مطرح شده در مورد واژه گونگ فو (功夫, Gōngfu) نیز صحبت کنم چرا که معدود اظهار نظرهای نادرستی در مورد آن بیان می شود و نیاز به بحث و آگاهی رسانی بیشتری هست.

Gōngfu 功夫  -------> Gōng 功 + 

 

Gōng   -------> Gōng 工 + Lì 力           

Gōng: کار (work)

Lì 力: نیرو (strength)

 در نتیجه گونگ به معنی "کار انجام گرفته با تلاش و کوشش و صرف نیرو" است.

-------> dà 大 +  一   (pin in the hair)

dà 大: مرد بالغ (a grown up man)

一   (pin in the hair):    سنجاق بلندی که چینی ها در موی خود قرار می دادند و نشان دهنده بلوغ، ازدواج و یا به طور کلی گذر زمان و بلوغ ناشی از آن است

بدین سان گونگ فو یعنی تلاش و کوشش (صرف نیرو) [Gōng, ] با مداومت در طول زمان[Fū, ] که نتیجه آن دستاوردی بزرگ [Gōngfu, 功夫] است. نکته بسیار مهم این است که گونگ فو یک مفهوم عام در زبان چینی ست و به هیچ وجه تنها مختص هنرهای رزمی نیست. اینجا محل بروز یک اشتباه و سوء تفاهم بزرگ است که برخی گونگ فو را تنها و صرفا در ارتباط با هنرهای رزمی معنا می کنند که شاید به دلیل آشنایی کم با زبان چینی و درک ناکافی از سنت فلسفی و فکری چینیان است. همین سوء برداشت باعث بروز بحث های غیرکارشناسی بسیاری شده است. شما می توانید با مراجعه به یک فرهنگ لغت چینی جمله ای شبیه این در زیر معنای واژه گونگ فو بیابید:

他绘画有功夫

Tā huìhuà yǒu gōngfu.

او در نقاشی کردن مهارت (یا گونگ فو) دارد

در توصیف آشپزی، نقاشی، خطاطی، هنرهای زرمی و یا هر حرفه و فن دیگری می توان به درستی از واژه گونگ فو استفاده کرد. چندین دهه پیش از این استفاده از واژه گونگ فو در فیلم های رزمی چینی  باعث شد برخی تصور کنند که گونگ فو تنها نامی است برای هنرهای رزمی چینی که با توجه به توضیحات بالا می دانیم برداشتی نادرست یا ناقص است و امیدوارم که با توضیحاتی از این دست مرتفع گردد. پیش از پایان این بحث اشاره کوتاهی می کنم به هنر رزمی کونگ فو توآ و معنای گونگ فو در آن.

 بنیان گذارکونگ فو توآ معنای کونگ فو را "طریقت دانایی" شرح داده اند. واژه طریقت به معنای راه از دو بخش مهم معنایی تشکیل شده است: "تلاش و جهد" و "تداوم و استمرار"، چرا که برای پیمودن "راه" باید نیرو صرف کرد و در پیمودن مسیر مداومت داشت. دستاورد طی کردن راه را نیز "دانایی" دانسته اند. اگر نگاهی دوباره به تعریفی که چندین سطر بالاتر از گونگ فو در زبان چینی ارائه دادیم بیندازید و با معنای "طریقت دانایی" مقایسه کنید، بی شک با من هم نظر شده و تردیدی به جای نخواهد ماند که عبارتی دقیق تر وجامع تر از این را نمی توان در زبان پارسی برای گونگ فو ارائه داد؛ حق مطلب را تمام و کمال بیان می کند. شایان ذکر می دانم که دوباره تاکید کنم گونگ فو مفهمومی عام است و اطلاق آن به هر هنر رزمی و یا حرفه و هنر دیگری از نظر مفهومی درست است. ایراد وارد شده از طرف فدراسیون جهانی ووشو (IWUF) از زاویه حفظ میراث فرهنگی و هنری کشور چین بوده و مسئله ای ملی برای آن کشور است نه ایرادی فنی و کارشناسی؛ اگر از همین زاویه هم به آن نگاه شود قابل درک است. چه خوب اگر در داخل جامعه رزمی ایران بحث ها عادلانه تر و در جهت سازنده تری صورت گیرد.

امیدوارم این گفتار که با بررسی دقیق واژه ها در بستر فرهنگ و سنت چینی طرح شد، موجب رفع سردرگمی های احتمالی و روشن تر شدن معانی شده باشد. باشد که مفید واقع شود.

 

مقداد عبدی

مرداد ماه سال ۱۳۹۸

شهر شانگهای، چین

 

 

۱- برگرفته از قدیمی ترین فرهنگ واژه های چینی به نام 文解字)Shuōwén Jiězì) که از معتبرترین منابع رایج در تفسیر و ریشه یابی واژه های زبان چینی است. در مورد واژه (zhǐ, ) چنین آمده است:

zhi 止

 

 

 

 

 

 

Picture of a left footprint; the toes were at the top, the heel at the bottom. Sometimes written, as in zǒu. See zú 'foot', bù 'step', and shū.

در فرهنگ واژه های چینی امروزی بعد از ارايه شرح شوآوِن (Shuōwén)  توضیحات تکمیلی ذکر شده است:

zhǐ now means 'stop' (hold the feet still). The original meaning "foot" survives in  zhǐ as in 脚趾 jiǎozhǐ 'toe'

با توجه به این توضیحات که از منابع معتبر زبان چینی گرفته شده می توان با اطمینان خاطر هر چهار تفسیر ارايه شده برای واژه  را درست دانست چرا که کلید تفسیر آن در همین واژه (zhǐ, ) می باشد. 

 

۲- ده هزار گونه (万物, wànwù) اصطلاحا به معنای هر آنچه که هست می باشد.

 

 


 

 

 

 

 

سیزده تکنیک شمشیر در تای چی چوان سنتی یانگ

سیزده کلید واژه برای شمشیر در تای چی

太极剑十三字诀

Tàijí jiàn shí sān zì jué

The Thirteen Key Terms for Taiji sword

33538 11112016024137

 استاد بزرگ یانگ جون، نسل پنجم تای چی سنتی خاندان یانگ

 برگردان به پارسی: مقداد عبدی (Meghdad Abdi)

برگرفته از کتاب اصول بنیادی تای چی چوان خاندان یانگ

 

پیش گفتار مترجم (Translator's Foreword):

شیوه ی شمشیر یا جییِن فا (剑法، Jiànfǎ) بخش جدایی ناپذیر از هنر تای چی است که هنرجویان صرف نظر از اینکه در پی هنر رزم در تمرینات خود هستند یا خیر، با پرداختن به آن از فواید بسیار آن بهرمند می گردند. از دیدگاه اساتید تای چی زمان مناسب برای شروع شیوه ی شمشیر پس از فراگیری فرم دست و آموختن تویی شو است. استاد یانگ چِنگ فو در گفتاری در باب پرداختن به تای چی چوان در این باره توضیح داده اند:

"دوره ی فراگیری تای چی چوان با تمرین و مطالعه ی فرم دست (تای چی چوان) آغاز می شود و به دنبال آن تویی شو تک دستی، تویی شو با گامهای ثابت، تویی شو با گام های متحرک، دالو (گردش بزرگ، dàlǚ)، سان شو و سپس شمشیر باریک دو لبه (تای چی جییِن، Tàijí jiàn)، شمشیر پهن یک لبه (تای چی دائو، Tàijí dāo)، نیزه (تای چی چیانگ، Tàijí qiāng) و مانند آنها."     

 تعداد مقالات در مورد شمشیر در مقایسه با تئوری تای چی و فرم دست بسیار اندک است و از آن اندک تر شمار این گفتارها به زبان پارسی ست. از این روی در این وبسیات سعی بر این خواهد بود تا با برگردان گفتار اساتید بزرگ تای چی در مورد شمشیر و سایر سلاح های تای چی گامی در راستای ارتقای کیفی و کمی ادبیات این بخش از تای چی برداشته شود. موضوع بحث این گفتار سیزده تکنیک اصلی شمشیر در تای چی است که آگاهی از آن در درک و فراگیری بهتر تمرینات بنیادی شمشیر و حرکات فرم تای چی جییِن اهمیت کلیدی دارد. البته از روی تصویر به تنهایی نمی توان هر تکنیک را تصور کرد بنابراین باید همراه با فراگیری نزد استاد این تکنیک ها را آموخت. در اینجا نام تکنیک به زبان چینی، برگردان آن به زبان فارسی و تصویری از اجرای استاد بزرگ یانگ جون (Grand Master Yang Jun) آورده شده است. هنرجویان در حین فراگیری فرم شمشیر دو لبه تای چی سنتی یانگ (تای چی جییِن) می توانند به این بخش مراجعه نمایند. البته این تکنیک ها، هر چند به شکلی متفاوت، در فرم شمشیر دو لبه (تای چی جییِن) تمامی سبک ها وجود دارد؛ بنابراین گفتار پیش رو قابل استفاده برای همه ی هنرجویان است.

شایان ذکر است که در تلاش برای برگردان این کلمات، اصل واژه ی چینی و برگردان های موجود به زبان انگلیسی مورد مطالعه قرار گرفت و سپس به زبان پارسی برگردانده شد. همانطور که می دانیم یافتن واژه ای مناسب که گویای مفهوم باشد کار دشواری است و امیدوارم این کوشش نخستین مفید واقع گردد.

 

مقداد عبدی

مرداد ماه ۱۳۹۷   

 


 

سیزده کلید واژه برای شمشیر در تای چی

shifu- jian

 

劈 pī -۱

ضربت زدن

pi 

   崩 bēng -۲

متلاشی کردن

beng 

点 diǎn -۳

(به) خال زدن

dian 

 刺cì -۴

فرو بردن

cii 

    抽 chōu -۵

خراشیدن

chou 

   Dài -۶

هدایت کردن

dai 

 提 Tí -۷

بالا کشیدن

tii

撩liáo -۸

چرخاندن

liao 

 攪 Jiǎo -۹

پیچاندن

jiao 

 

   擊 Jī -۱۰

ضربه زدن (با کنار شمشیر)

jii

 壓 Yā -۱۱

فشردن

ya 

抹 mò -۱۲

تکه کردن

mo 

 

  截 jié -۱۳

 حائل شدن

jie 



 

 

تولد تای چی چوآن

تولد تای چی چوآن
گفتگویی با استاد وو وِنهان (Wu Wenhan)، نسل پنجم وو/هاو تای چی چوان
 (بخش نخست)

61cc12c7g7442d1336f52690

Birth of Taijiquan

A Converstaion with Grand Master Wu Wenhan (吴文翰)

5th Generation of Wu Taijiquan (武太极 - 武禹襄 wǔ Yǔxiāng)

 مصاحبه کننده: دیو برت (Dave Barrett)

برگردان از پارسی به انگلیسی: مقداد عبدی (Meghdad Abdi)

 تاریخ مصاحبه: سال 2008

 

پیش گفتار مترجم (Translator's Foreword):

 مقاله پیش رو را سال ها پیش به پارسی برگرداندم که بخش نخست از مجموعه ی دو مقاله ی مهم با نام های "تولد تای چی چوان" و "تکامل تای چی چوان" می باشد. این دو حاصل گفتگویی با استاد وو ونهان نسل پنجم از اساتید وو/هاو تای چی است که در بین اساتید جامعه رزمی چین، به عنوان محققی برجسته و معتبر، بسیار شناخته شده هستند. به سبب تحقیقات گسترده و ژرف وی در زمینه تاریخچه پیدایش، توسعه و تکامل تای چی و انتشار مقالات متعدد در این زمینه (بیش از 200 مقاله) در مجلات و کتب معتبر هنرهای رزمی، لقب "قلم جامعه هنرهای رزمی (武林一支笔)" به وی اعطا شده است. بحث در خصوص ریشه های پیدایش و نحوه ی تکامل تای چی چوان بسیار است و دیدگاه های متفاوتی نیز طی سالیان در این زمینه ابراز شده است. اهمیت این مقاله آشنا شدن با یکی از دیدگاه های رایج و مهم به ویژه بین محققین تای چی در چین است که شاید در جامعه تای چی ایران کمتر شنیده شده باشد. به همین دلیل تصمیم گرفتم تا هر دوی این مقالات را به پارسی برگردانده و در اختیار علاقمندان قرار دهم. 

بخش نخست را سالها پیش بعد از ترجمه، در اختیار یکی از وبسایت های فعال در زمینه تای چی قرار دادم و به لطف ایشان در آن زمان منتشر گردید و تا مدتی در دسترس علاقمندان بود، ولی با گذشت زمان از دسترس خارج شد. حال با انجام اصلاحات اندکی در برگردان آن، دوباره منتشر و در اختیار علاقمندان و محققین تای چی قرار می گیرد. بخش دوم نیز در مراحل پایانی ترجمه می باشد و به محض آماده شدن منتشر خواهد شد. نسخه انگلیسی این دو مقاله در خبرنامه همایش بین المللی "تای چی چوان، سلامتی، آموزش و تبادل فرهنگها"، وابسته به انجمن بین المللی تای چی چوان خاندان یانگ در سال ۲۰۰۸ منتشر شده است.

امید است طرح این گونه مباحث گامی در راستای تحقیق بیشتر، آگاهی ژرف تر از نظرات اساتید و افزایش روحیه ی گفتگو در جامعه تای چی ایران باشد. 

با سپاس،

مقداد عبدی

اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶


 تولد تای چی چوآن

78921294903313296

 

 دیو برت: بسیاری از مردم درکشور آمریکا با سبک وو/هاو تای چی چوان نا آشنا هستند. برای شروع گفتگو مایلم برای خوانندگان تفاوت های بین سبک یانگ و وو/هاو را توضیح دهید.  

استاد: اجازه می خواهم که سوال شما را در دو بخش پاسخ بدهم. نخست در مورد اینکه چرا سبک ما را وو/هاو می نامند. در اواسط سلسله ی چینگ در استان هوبِی، شهرستان یونگ نیان، شهر گوانگ فو دو استاد برجسته و مشهور تای چی می زیستند. یانگ لوچان  (1873-1799) (Yang Luchan) و دیگری وو یوشیانگ (1880-1813) (Wu Yuxiang). نخست درباره اینکه وو یوشیانگ چگونه سبک خود را بوجود آورد صحبت می کنم. خانواده استاد وو در خدمت حکومت بودند و ایشان در آزمون سلطنتی صاحب جایگاه بالایی شده بود. در خاندان وو پدربزرگهایم همگی شهروندان طبقه بالای جامعه و از نظر جایگاه تقریبا برابر با ژنرال های امروز بودند. در همین زمان بود که یانگ لوچان پس از کسب تعلیمات نزد چن چانگ شین (Chen Changxin)، به زادگاهش بازگشت و شروع به تدریس تای چی چوان نمود. بدین سان او و وو یوشیانگ دوستی نزدیکی پیدا کردند.

در این زمان نام خاصی برای تای چی چوان وجود نداشت. از سبک چن با نامهایی مانند مشت بلند (Long Fist)، مشت پنبه ای (Cotton Fist) و یا مشت چسبنده (Sticking Fist) یاد می شد [مُشت، برگردان کلمه چوآن 拳 و معنای آن در اینجا هنر رزم است]. پس از اینکه وو یوشیانگ این هنر را از خانواده یانگ آموخت، به شهرستان ونشیان (Wenxian)، شهر جائوبائو (Zhaobao) سفر کرد و استادی را یافت با نام چن چین پینگ (1868-1795) (Chen Qingping). در مدت حضور او در آنجا، برادر وو یوشیانگ، وو چان شین به طور اتفاقی کتابی را در یک  فروشگاه نمک فروشی یافت، با نام "کتاب تای چی اثر وانگ زونگ یوئه". او این کتاب را به وو یوشیانگ داد و او نیز کتاب را با خود به شهرشان برد. از همین زمان به بعد، یانگ لوچان و وو یوشیانگ شروع به بررسی و سپس پیروی از اصول و نظریه های شرح داده شده در آن کتاب نمودند [که تا آن زمان اثری از این تعلیمات در هنر رزمی خاندان چن نبود]. آن دو فرهنگ محلی و مهارت های رزمی خود را گرد آوردند و با آموخته های خود از چن چانگ شین و چن چین پینگ در هم آمیختند که حاصل آن پایه گذاری سبک جدیدی با نام تای چی چوان بود که بر اساس تئوری ها و اصول وانگ زونگ یوئه بوجود آمد.

20150207154941697

 

 بعدها یانگ لوچان به پکن رفت و شروع به تدریس تای چی در آنجا نمود. از این زمان بود که تای چی چوان به سوی گسترش گام برداشت . در قسمت دوم پاسخم، به تفاوت های بین سبک یانگ و وو/هاو می پردازم. استاد یانگ لوچان و استاد وو یوشیانگ دوستان بسیار نزدیکی بودند که با یکدیگر مطالعه و تمرین می کردند؛ دانش خود را با یکدیگر در میان می گذاشتند و بر اساس اصول وانگ زونگ یوئه، تای چی چوان را بوجود آوردند. با استفاده از آنچه در چن جیاگو و جائوبائو فراگرفته بودند و با در هم آمیختن آن با تکنیک های رزمی محلیِ شهر یونگ نیان و بر اساس اصول وانگ زونگ یوئه (Wang Zongyue)، دست به تغییرات زدند و تمامی حرکات جهشی و کوبشی، سخت و سریع را کنار گذاشتند. آنها این حرکات را با تاکید خود بر نرمی (Softness)، جایگزین کردند.


دیو برت: در همین زمان بود که حرکات بسیار آرام شدند؟

استاد: بله. این کار یک شبه به سرانجام نرسید، بلکه یک فرآیند تدریجی بود. در آغاز هر دو سبک یانگ و وو برخی حرکات پرشی داشتند ولی حرکات کوبشی از همان ابتدای کار حذف گردیدند.


دیو برت: به چه دلیل آنها این نوع حرکات را کنار گذاشتند؟

استاد: آنها این کار را با اثر پذیری از مفاهیم و اصول تعالیم وانگ زونگ یوئه انجام دادند و پایه و بنیاد جدیدی برای حرکات بوجود آوردند. درست است که آنها در ابتدا سبک چن را آموخته بودند ولی در آن زمان کتاب وانگ زونگ یوئه و اصول بنیادی آن برای اساتید خاندان چن ناشناخته بود. این نکته بسیار مهمی است: هنر های رزمی برای موجودیت و تکامل، نیاز به اصول و پایه های تئوریک دارند. دوم اینکه چگونه این موارد در عمل نشان داده می شوند؟ و چگونه اجرا می شوند؟

هر دو سبک یانگ و وو در شهر یونگ نیان بوجود آمده و تکامل یافتند و شروع آنها، با استفاده از حرکت فرم سبک چن، "با تنبلی ردا را کنار زدن" بود که به "گرفتن دم پرنده" تبدیل شد و به "کشیدن کمان و هدف قرار دادن ببر" ختم می شدند. بنابراین هر دو از نظر ساختار، از ابتدا تا انتها، مشابه هستند. سبک چن قدیمی با فرم "جنگاور ملازم بودا در هاون مي كوبد" شروع می شد و فرم متفاوتی بود. در سالهای سپسین وو جییِن چوئِن (1942-1870) (Wu Jianquan) و سون لوتانگ (1932-1861) (Sun Lutang) سبکهای خود را بر اساس سبک یانگ بوجود آوردند و به همین دلیل فرمهای آنها شباهت زیادی به یکدیگر دارند.

نکته سوم که مایلم به آن اشاره کنم در خصوص تویی شو (推手) است. در سبک چن در روزگاران قدیم وقتی به تویی شو می پرداختند تنها یک تکنیک پایه ای و حرکت رفت و برگشتی ساده بود. یانگ لوچان این تکنیک اولیه را با خود به شهر گوانگ فو آورد و شروع به تکامل آن و به وجود آوردن تکنیک های مرتبط، با جزئیات بیشتر، کرد. خاندان یانگ از تدریس هنرهای رزمی روزگار خود را می گذراند و به همین سبب تجربه و دانشی بسیار ژرف و روش های آموزشی بسیار موثری در اختیار داشتند. سبک وو/هاو نیز الگوهای پیچیده ای از تویی شو را بوجود آورد. این دو در پیشبرد و توسعه تویی شو و آموزش سلاح ها تاثیری بزرگ و بسزایی داشتند. در حقیقت پدیدآورندگان تای چی چوان یانگ لوچان و وو یوشیانگ هستند.

13651339137010585

"در حقیقت پدیدآورندگان تای چی چوان، یانگ لوچان و وو یوشیانگ هستند."

 

دیو برت: این دو استاد دوستان نزدیکی بودند و در یک شهر می زیستند. آیا فرمهایی که امروز به ما رسیده است حاصل تلاش مشترک این دو نفر است؟

استاد: بله، آنها با هم کار می کردند و اسامی مشترک بسیاری را نیز به کار بردند و با وجود اینکه دو سبک متفاوت هستند، شباهت های بسیاری دارند.


دیو برت: دلیل مطرح کردن این سوال از این روست که بسیاری از هنرجویان بر این باورند که تای چی چوان توسط یانگ لوچان بوجود آمد و ما باید نسبت به سهم خاندان وو در توسعه و تکامل تای چی چوان آگاه باشیم و آن را ارج نهیم.

استاد: شاید دلیل اینکه دستاوردها و تلاشهای خاندان وو چندان برای عموم شناخته شده نیست، این باشد که این خاندان بر خلاف خاندان یانگ، که همگی اساتید حرفه ای هنرهای رزمی بودند و تدریس شغل آنها بود، برای گذران زندگی به تدریس وابسته نبودند. رابطه افراد دو خاندان با یکدیگر بسیار نزدیک بود و به سبب همین دوستی بود که یانگ لوچان توسط توسط وو یوشیانگ برای تدریس به دربار معرفی شد و به پکن رفت.


دیو برت: از همین طریق یانگ لوچان به شهر ممنوعه راه پیدا کرد؟

استاد: در واقع برادر وو یوشیانگ به حکومت وقت خدمت می کرد و او را به عنوان استاد هنرهای رزمی به گارد سلطنتی معرفی کرد. بدون این دوستی خانوادگی، چنین معرفی صورت نمی گرفت.


دیو برت: این بخش بسیار مهمی از تاریخ توسعه تای چی چوان است.

استاد: اکنون مایلم در مورد اینکه چرا سبک ما وو/هاو نامیده شده، توضیح دهم. خاندان وو بسیار ثروتمند و از طبقه اشراف محلی بود. تدریس تای چی چوان برای آنها به منزله حرفه نبود. همگی افرادی تحصیل کرده و برای سالیان متمادی مردان ارتش بودند. به همین سبب وو یوشیانگ تحقیق در زمینه هنرهای رزمی را بسیار دوست می داشت. بعدها در دوران شورش تایپینگ (1864-1850) بسیاری از شهرها مجبور به تشکیل نیروهای حفاظتی در برابر شورشیان شدند و رهبری نیروهای محافظ در گوانگ فو بر عهده وو یوشیانگ بود.

 


دیو برت: در دوران شورش تایپینگ، آیا وو یوشیانگ مردم شهر گوانگ فو را با استفاده از این تکنیک های جدید آموزش می داد؟

استاد:  بر اساس سوابق تاریخی، سندی دال بر چنین آموزشی وجود ندارد. در آن زمان یکی از برادرزاده های وو یوشیانگ نیز در ارتش بود و سربازان خود را تعلیم می داد. دولت چینگ  بابت خدمات وو یوشیانگ در دوران شورش تایپینگ، لقب مخصوصی را به او اعطا نمود. بنابراین، وو یوشیانگ به سبب شخصیت خاصی که داشت، عاشق تحقیق و کند و کاو درهنرهای رزمی و در این زمنه از چهرهای بارز در شهر یونگ نیان بود. بعدها او سه نفر را به شاگردی پذیرفت. اولین نفر لی ای یو (1892-1832) (Li Yiyu)، برادر زاده ارشد او بود، نفر دوم دیگر برادرزاده او لی چیشان (Li Qishen) بود که با لی ای یو برادر بودند و نفر سوم یانگ بان هو (1892-1837) (Yang Banhou) فرزند دوم یانگ لوچان بود. در آن زمان یانگ لوچان در پکن به سر می برد و خانواده او در شهر گوانگ فو بودند. یانگ بان هو نزد استاد خود وو یوشیانگ مشغول آموختن شد و تای چی چوان را نیز از ایشان فرا گرفت. به همین خاطر است که در خاندان یانگ، به لحاظ تاریخی، دو کالبد (قالب) وجود داشته است، یکی مشهور به کالبد بزرگ و دیگری مشور به کالبد کوچک . زمانی که یانگ بان هو بیست سال داشت به پکن رفت و او نیز در ارتش مشغول به آموزش شد و تا رده ششم از هفت رده ارتقا پیدا کرد. وو یو شیانگ در گوانگفو باقی ماند و به تحقیق و توسعه تئوری تای چی چوان ادامه داد. تئوری تای چی از سه منبع بدست آمد، نخست وانگ زونگ یوئه، سپس وو یوشیانگ و در نهایت لی ای یو. لی ای یو یک رزمی کار حرفه ای نبود اما شاگردی داشت  به نام هاو وی جِن (1920- 1849) (Hao Weizhen)، که بعد ها سبک وو را به عموم مردم معرفی کرد و آن را گسترش داد.

5f6c526bhc355c8fa6701690
دیو برت: آیا او هم نسل یانگ چنگ فو بود و در همان زمان تدریس می کرد؟

استاد: بله، آنها متعلق به یک نسل بودند اما هاو وی جن کمی مسن تر از یانگ چنگ فو بود. به همین سبب است که سبک ما را وو/ هاو می نامند. به دلیل این که هاو وی جِن کسی بود که این سبک را به عموم مردم آموزش داد و علاوه بر این باید به گونه ای بین نام این سبک وو () و سبک وو  () که وو جییِن چوئِن پایه گذاری کرده بود، در زبان انگلیسی،  تمایزی ایجاد می شد. اولین کتاب راهنمای سبک وو تای چی چوان توسط نوه ی هاو وی جن، هاو شائورو (Hao Shaoru) به رشته تحریر در آمد. وجه تمایز بین سبک یانگ و سبک وو این است که در خاندان یانگ آموزه ها از نسلی به نسل بعدی منتقل شد و این هنر در داخل خاندان به تکامل رسید در حالی که سبک وو یوشیانگ یا همان سبک وو/هاو به این صورت بین نسل های خاندان وو منتقل نگردید چراکه خاندان وو از این طریق امرار معاش نمی کرد. در حقیقت سبک وو توسط هاو وی جن توسعه داده شد و طی سه نسل متمادی در این خاندان از نسلی به نسل دیگر منتقل گردید. استاد نسل دوم، هاو یوئرو (1935- 1877) (Hao Yueru) نخست در شهر یونگ نیان به تدریس پرداخته و سپس به شانگهای رفت. استاد نسل سوم، هاو شائورو (1983 – 1907) نیز در شانگهای اقامت گزید. بنابراین سبک وو توسط خاندان هاو گسترش یافت. این پاسخ من به سوال اول شما بود.

دلیل محبوبیت و توفیق تای چی چوان حاصل همکاری و تلاشهای وو یوشیانگ و یانگ لوچان می باشد. از زمان یانگ لوچان اصول و روشهای تمرینی بسیار کارا و موثری در خاندان یانگ توسعه داده شد. سهم وو/هاو در توسعه و تکمیل تئوری های تای چی چوان بوده است. نسل های سپسین این دو خاندان با همکاری یکدیگر، تئوری و تمرینات را با یکدیگر آمیختند و سطح آموزش و تمرینات را ارتقا دادند. اینجا در شهر یونگ نیان، تای چی چوان تنها با ادامه دادن تکنیک های سبک چن توسعه پیدا نکرد. آنها در سیستم سبک چن آموزش دیدند اما به طراحی مجدد و بوجود آوردن فرم های جدید پرداختند. این مطلب برای ما اهمیت خاصی داشته و من زمان زیادی به مطالعه در مورد توسعه و تکامل تای چی چوان پرداختم.

چگونه می توان بین سبک های مختلف هنرهای زرمی تفاوت قائل شد؟ نخست به برسی تئوری ها می پردازیم. دوم، چگونگی اجرای فرم ها در نظر گرفته می شود و در آخر روشهای آموزش آن هنر. این سه نکته ما را در تشخیص تفاوت ها یاری می کنند. برای نمونه، بسیاری از ورزشها از توپ استفاده می کنند: بسکتبال، بیس بال و پینگ پنگ. تفاوت آنها در چیست؟ قوانین متفاوتند، بازی ها متفاوتند و روش های آموزش تفاوت دارند. منظور من نیز همین است، هنر های رزمی بسیار زیادی در سرزمین چین وجود دارند اما چطور می گوییم که این باگوا و آن یکی شائولین است؟ به همین سه دلیلی که گفته شد. از نقطه نظر من تای چی چوان تنها از چن جیاگو سرچشمه نگرفته است. دو تن از نیاکان ما پس از آموختن سبک چن، به شهر خود بازگشته و هنر رزمی جدیدی به نام تای چی چوان را بوجود آوردند و شهر گوانگفو محل تولد آن می باشد. البته با سبک چن ارتباط دارد ولی این تنها یک انتقال ساده  نبوده است. بعدها زمانی که در دهه 1950 چن فاکه (Chen Fa ke) در پکن مشغول آموزش دادن بود، بحث ها و مناظره های بسیاری صورت گرفت در خصوص اینکه آیا سبک او واقعا تای چی چوان بوده یا خیر، به دلیل اینکه سه معیار ذکر شده در آنها بسیار متفاوت از یکدیگر بودند. چیزی که در سبک چن وجود نداشت هر یک از 13 الگوی انرژی و شیوه های حرکت و تئوری های وانگ زونگ یوئه بود.


   20070827095021620

دیو برت: من فقط یک سوال دیگر دارم، در ضمن تحقیقات خود، استاد وو، در مورد وانگ زونگ یوئه به چه مطالبی برخوردید؟ او اهل کجا بوده؟ آیا چیزی در مورد پیشینه او و آموزه های او وجود دارد؟

استاد: این سوال را نمی توان به روشنی پاسخ داد. فقط چند نکته ی اولیه را در مورد ایشان می دانیم. او اهل استان شَن شی (Shanxi) بوده و در دوران چیائو لونگ از سلسله چینگ می زیسته. تئوری های او بر پایه ی هنر های رزمی محلی آن زمان در شَن شی استوار است. چیزی که امروزه از او بر جا مانده تنها تئوری ها و نظریات اوست و هیچ اثری در مورد نحوه اجرای تکنیک های او در دست نیست. یانگ لوچان و وو یوشیانگ از تئوری های او بهره برده، با آنچه از خاندان چن آموخته بودند در هم آمیختند و تای چی چوان را بوجود آوردند. آنها در ادامه نیز این هنر نوپا را با استفاده از تئوری های وانگ زونگ یوئه بهبود بخشیدند.


دیو برت: بسیار ممنون از وقت شما و مطالب ارزشمندی که در خصوص تاریخچه ی تای چی چوان در اختیار ما قرار دادید.  

 


 

روش الاکلنگی در نشست های تای چی

 

روش الاکلنگی در نشست ها (دِنگ چِنگ جین)

The Method of Dēng Chēng (蹬撑) in Stances

 

Master Yang Jun - zhan zhuang  - gong bu

 استاد بزرگ یانگ جون (Grand Master Yang Jun)، نسل پنجم از اساتید تای چی خاندان یانگ

 

نویسنده: ادوارد مور (Edward Moore)

برگردان به پارسی: محمد علی شریفیان (Mohammad Ali Sharifian)

پیش گفتار: مقداد عبدی (Meghdad Abdi)

 

پیش گفتار (Foreword):

متن پیش روی شرحی است مختصر از مفهومی بنیادی در تای چی؛ هم آن که سبب پایداری در استقرارها شده و کلیدی که بستر لازم برای انتقال نیرو یا جین از پاها به بالاتنه را فراهم می کند. در زبان چینی آن را دِنگ چِنگ جین (dēng chēng jìn) می نامند و برگردان آن به پارسی روان دشوار است. این عبارت از دو بخش تشکیل شده: یک بخش در برگیرنده ی مفهوم نیرویی پیشرونده و بخش دیگر مسئول دریافت تدریجی این نیروست و به سان یک تکیه گاه عمل می کند. مترجم این مقاله جناب آقای شریفیان، که از تای چی کاران بسیار با استعداد سبک سنتی خاندان یانگ هستند، ترکیب فشار/حمایت را پیشنهاد دادند که کاملا گویای این مفهوم هست.

از آنجایی که این مفهوم در تای چی سنتی یانگ پایه ای است و باید در ذهن و بدن همه ی هنرجویان و تای چی کاران نقش بسته و بنشیند، به نظرم رسید که ترکیبی آشنا تر از واژه هایی که همچنان به مفهوم وفادار بوده و همزمان کمی روان تر و ساده تر باشند لازم است. پیشنهاد من "نیروی الاکلنگی" و نیز "نیروی پدالی" است (با در نظر گرفتن این نکته که پدال واژه ی پارسی نیست تنها عنوانی تکمیلی خواهد بود). الاکلنگ دارای یک تکیه گاه در میان است، از یک سوی نیرو وارد می شود، سوی دیگر نیرو را به تدریج پذیرفته و حرکت می کند، پُر و خالی در حرکت مشخص و متمایز بوده و در ارتباطی هماهنگ و پیوسته با یکدیگرند. در حقیقت تعامل پیوسته و نرم نیروهای پیشران و پذیرنده است که موجب حرکت روان و متعادل الاکلنگ در دو سمت تکیه گاه می شود. اگر یک طرف آن خالی از وزن باشد حرکت پیوسته الاکلنگ دچار مشکل خواهد بود همانطور که در استقرار اگر یکی از پاها خالی باشد بده بستان نیرو بین دو پا وجود نداشته و ریشه استقرار تهی ست. همچنین اگر یک سمت الاکنگ به جای پذیرش تدریجی نیروی سمت مقابل در برابر آن مقاومت کند حرکت متوقف می شود؛ به شکلی مشابه اگر پای پذیرنده در برابر نیروی وارده مقاومت کند تعادل استقرار به هم خورده و اصول حرکت در تای چی نقض می شود. بدین سان "نیروی الاکلنگی" برگردانی مناسب برای مفهوم دِنگ چِنگ جین (dēng chēng jìn) بوده و به آسانی می توان آن را به خاطر سپرد و حین تمرین آن را مرور کرد.

یکی از مواردی که سر کلاس درس استاد یانگ جون همواره از ایشان می شنوم و در استقرار پایانی هر حرکت مرتب به همه گوشزد می کنند همین حضور حس نیروی الاکلنگی در پاها ست: "حال چک کنید که آیا حس دِنگ چِنگ (蹬撑感) را در پاها دارید!" این نشان دهنده میزان اهمیت نهادینه شدن نیروی الاکلنگی در استقرار های ماست و همانطور که در ابتدا گفته شد از نکات کلیدی در تای چی خاندان یانگ است.

در مقاله ی "ساختن پی و بنیادی استوار - استقرار در تای چی چوان" از زبان استاد بزرگ یانگ جِندو (Grand Master Yang Zhenduo) در مورد نیروی الاکلنگی صحبت شده است. گفتار حال حاضر به صورت خاص و اجمالی به این موضوع پرداخته و نویسنده آن استاد ادوارد مور (Master Edward Moore) شاگرد خاص (disciple) استاد بزرگ یانگ جون (Grand Master Yang Jun) هستند. در پایان از آقای شریفیان بابت برگردان این گفتار سپاسگزارم و امیدورام در آینده کارهای بیشتری از ایشان را منتشر کنیم.

 با سپاس،

مقداد عبدی

خردادماه ۱۳۹۶


 روش الاکلنگی در نشست ها (دِنگ چِنگ جین)

gongbu


در گام برداشتن ها حین حرکت در فرم، رعایت تکنیک فشار با پای عقب و حمایت (پذیرش تدریجی) با پای جلو، که "دِنگ چِنگ" نامیده می شود و برگردان آزاد آن «فشار/حمایت» (نیروی الاکنگی) است، بسیار مهم است. در انتقال وزن در فرم ها، ما اغلب با انتقال وزن از پای عقب آغاز کرده و در حالی که زانوی جلو را به آرامی خم و پای عقب را صاف می کنیم، وزن را به سمت جلو منتقل می کنیم. اگر ما استقرار را به درستی با پای جلو پشتیبانی کنیم، حس کردن این نیروی پشتیبان (در پای جلو) است که مانع از انتقال بیش از اندازه وزن به جلو می شود. احساس پُر بودن در پای جلو حرکت کل بدن (در آن جهت) را متوقف می کند. اگر در نشست، پای جلو به درستی پشتیبانی نکند و یا به شکل نادرستی خم شود که سبب خالی شدن آن گردد، اسقرار از انرژی برخوردار نخواهد بود.

در نشست کمانی، در حالی که وزن از پای عقب به سمت پای جلو منتقل می شود، ابتدا وزن را در پاشنه و سپس در سینه پا حس می کنیم. در انتها نیز پنجه های پا زمین را به نرمی در بر می گیرند. تمرکز وزن در پای جلو بر روی سینه پا (اطراف نقطه ی یُونگ چوآن 涌泉، yǒngquán) است. پای جلو در نشست کمانی باید تا جایی خم شود که زاویه ی ساق پا با زمین کمی بیش از 90 درجه بوده و نه بیش از آن تا حدی که امتداد زانو از سر پنجه ها عبور کند. در این حالت پای جلو می بایست احساس پر بودن و سنگینی کرده تا کل استقرار حسی زنده و سرشار از انرژی داشته باشد. تکنیک حمایت/فشار (نیروی الاکنگی) در نشست تهی (虚步،xūbù) نیز استفاده می شود و بسته به نوع حرکت، تمرکز وزن روی پاشنه و یا سینه پا خواهد بود.

xubu2

استفاده درست از تکنیک "فشار با پای عقب و حمایت یا پذیرش تدریجی با پای جلو (نیروی الاکنگی)" در فرمها به پرورش تکنیک ریشه دواندن در حرکات کمک کرده و در پرداختن به تای چی به صورت تمرینی تمام-بدنی بسیار موثر است.

 

پایان


 

شعرِ توصیف کننده چی کونگِ هشت قطعه زربفت ابریشمی

 شعرِ توصیف کننده ی چی کونگِ

"هشت قطعه زربفت ابریشمی"

 Eight Pieces of Brocade, The Poem

و یا "قطعات هشت گانه دیبای زربفت"

baduanjin 

雙手托天理三焦
Double hands hold up Heaven to regulate the Triple
 Heater.

 هر دو دست آسمان را نگاه می دارند تا اجاق های سه گانه (sānjiāo) تنظیم گردند.

 

左右開弓似射鵰
Left and right open a bow like shooting a golden
 eagle.


 کشیدن کمان و عقاب طلایی را مورد هدف قرار دادن، از چپ و راست .

 

調理脾胃雙臂舉
Regulate the Spleen and Stomach by lifting the
 arms.

 با بالا بردن دست ها، طحال و معده را تعدیل می نماییم.

 

五勞七傷向後瞧
Five weaknesses* and seven injuries, turn and look
 backward.

 ضعف های پنج گانه۱ و آسیب های هفت گانه۲، بچرخ و به عقب نگاه کن.


搖頭擺尾去心火
Shake the head and swing the tail to remove Heart
 Fire.

 [اژدها] سرش را تکان می دهد و دمش تاب می خورد تا آتش قلبش فروکش کند.


背後七顛百病消
Seven disorders and hundreds of illnesses
 disappear and are left behind your back.

هفت نارسایی و صدها بیماری ناپدید می شوند، (آنها را) پشت سر می گذاریم و می گذریم.

 


攢拳怒目增氣力
Screw the fist with glaring eyes to increase strength.

 دَوران مشت با چشمانی برافرخته برای افزودن قدرت.

 

兩手攀足固腎腰
Both hands pull the feet up, strengthen Kidneys and
 waist.

‎هر دو دست پاها را به بالا می کشند، کلیه ها و کمر را تقویت می کنند.

 

ترتیب و جریان حرکات چی کونگ زربفت ابریشمی بر پایه شعری است که قرن هاست از استاد به شاگرد منتقل شده و به دست ما رسیده است. شعر، طبیعت حرکات را به هنرجو یادآوری کرده و هر بخش آن آگاهی ما را نسبت به کیفیت و فواید حرکت مربوطه بر می انگیزد. ثبت و ضبط مجموعه این چی کونگ در قالب یک شعر به حفظ یکپارچگی آن در طول صدها سال کمک شایانی نموده است. اهمیت و ارزش این شعر هنگامی که هنرجو حرکات را نیز فرا گرفت به طور کامل برای او نمایان می گردد3

 

 

[پیشنهاد ما در برگردان نام این مجموعه چی کونگ این است که نام، «قطعات هشت گانه "دیبای زربفت"» ، را برگزینیم که شاید بیشتر ارزش و اهمیت این مجموعه را در ذهن تداعی می کند. دیبا در پارسی به معنای پارچه ابریشمی رنگین است. البته نام فعلی هم بسیار خوب برگزیده شده است]  

 

برگردان به فارسی: مقداد عبدی (Meghdad Abdi)،

                        مرتضی مرادی (Morteza Moradi)

 

 

----------------------------------------------

1- عبارت ضعف های پنج گانه، اشاره به بیماری و ضعف در پنج ارگان داخلی این (Yin) دارد.

2-  عبارت آسیب های هفت گانه، اشاره به آسیب هایی دارد که از احساسات هفتگانه ناشی می شوند: خشم(Anger)، غم(Sorrow)، سرخوشی و تحریک بیش از حد (Joy)، ترس (Fear)، نگرانی (Worry)، شوک (Shock/Fright) و فکر کردن بیش از حد (Pensiveness).

بنابر طب چینی فرد ممکن است بر اثر وجود ضعف در ارگان های داخلی و یا بر هم خوردن تعادل آنها، بر اثر اختلال و آشفتگی احساسات، بیمار شود. به عنوان نمونه خشم موجب رکود چی (Qi) در کبد شده و کارکرد آن را با اخلال مواجه می سازد.

3- برگرفته از مکتوبات استاد کریستینا بریا (Christina Barea).