سه شنبه, مرداد 30st

Last update05:42:42 PM

شما اینجا هستید: صفحه نخست تکامل تای چی چوآن

تکامل تای چی چوآن

تکامل تای چی چوآن

گفتگویی با استاد وو ونهان، نسل پنجم وو/هاو تای چی چوان

(قسمت دوم)

Screen Shot 2017-05-19 at 10.54.25 PM

The Evolution of Taijiquan

A Conversation with Master Wu Wenhan

مصاحبه کننده: دیو برت (Dave Barrett)

برگردان به پارسی: مقداد عبدی (Meghdad Abdi)

تاریخ مصاحبه: سال ۲۰۰۸

 

پیش گفتار مترجم (Translator's foreword):

 این مقاله بخش دوم از مجموعه ی دو مقاله ی مهم با نام های "تولد تای چی چوان" و "تکامل تای چی چوان" می باشد. این دو حاصل گفتگویی با استاد وو ونهان نسل پنجم از اساتید وو/هاو تای چی است که در بین اساتید جامعه رزمی چین، به عنوان محققی برجسته و معتبر، بسیار شناخته شده هستند. به سبب تحقیقات گسترده و ژرف وی در زمینه تاریخچه پیدایش، توسعه و تکامل تای چی و انتشار مقالات متعدد در این زمینه (بیش از 200 مقاله) در مجلات و کتب معتبر هنرهای رزمی، لقب "قلم جامعه هنرهای رزمی (武林一支笔)" به وی اعطا شده است.

برای استفاده بیشتر از دیدگاه های ارزشمند استاد وو ونهان بهتر است که نخست بخش اول، با نام "تولد تای چی چوان"، و سپس مقاله حال حاضر مطاله شود چرا که مباحث در این دو مقاله از پی یکدیگر مطرح می شوند. نسخه انگلیسی این دو مقاله در خبرنامه همایش بین المللی "تای چی چوان، سلامتی، آموزش و تبادل فرهنگها"، وابسته به انجمن بین المللی تای چی چوان خاندان یانگ در سال ۲۰۰۸ منتشر شده است. خواندن مقالات تحقیقی و پژوهشی پربار برای تای چی کاران و علاقمندان به تای چی بسیار لذت بخش و مفید است و مورد استقبال اهل تحقیق، صاحب نظران و مشتاقان قرار می گیرد. امیدوارم تا این مقاله نیز بتواند در راستای گسترش تای چی و فرهنگ بحث و گفتگو در این زمینه نقش خود را ایفا نماید.

 

با سپاس،

مقداد عبدی

خرداد ماه سال ۱۳۹۶


 تکامل تای چی چوآن

Screen Shot 2017-05-19 at 10.53.24 PM

 

دیو برت: لطفا در مورد اهمیت وانگ زونگ یوئه (Wang Zongyue) و اینکه چرا تئوری های او در بوجود آمدن تای چی چوان بسیار موثر بوده برای ما صحبت بفرمایید.

استاد: بسیار خرسندم از اینکه دوباره شما را می بینم و با شما صحبت می کنم. برای پاسخ به سوال شما باید به سه نکته اشاره کنم. نخست در ارتباط با تاریخچه تای چی چوان؛ نوبت پیشین در مورد بازگشت یانگ لوچان از چن جیاگو به شهر گوانگ پینگ صحبت کردیم. در این دوره در چن جیاگو و جائو بائو از نام تای چی چوآن برای معرفی و توصیف تکنیک های خود استفاده نمی کردند و از اسامی مشت بلند یا سیزده حرکت (Thirteen Postures) استفاده می شد. چه کسی تای چی چوان را به وجود آورد؟ در آن زمان کسی به طور قطع نمی توانست به این سوال پاسخ دهد. طبق گفته یانگ لوچان، استاد او چن چانگ شین (Chen Changxin) و استاد ایشان جیانگ فا (Jiangfa) بوده است و استاد جیانگ فا، وانگ زونگ یوئه. با به وجود آمدن دولت ملی چین در سال 1911، تحقیقات در خصوص این مسئله که چه کسی تای چی چوان را بوجود آورده، پی گیری شد. یکی از اولین نظریه هایی که بعد از این سال شکل گرفت جانگ سَن فُنگ (Zhāng sānfēng) را پدید آورنده ی تای چی چوان  دانست.

 

دیو برت: چه کسی ابتدا داستان جانگ سَن فُنگ را مطرح نمود؟ اکنون به نظر می رسد که تحقیقات مدرن این نظریه را بی اعتبار نموده است.
استاد: حدود سال 1910 یک محقق به نام گوان بَی ای (Guan Baiyi) در فصلی از یک کتاب گزارشی را یافت که در آن ذکر شده بود شخصی به نام وانگ زونگ (Wang Zong) در دوران سلسله مینگ، در استان شَن شی (Shaanxi) به تدریس هنرهای درونی می پرداخته است (1644-1368). گوان بای ای فرض را بر این گذاشت که این وانگ زونگ همان وانگ زونگ یوئه بوده و این نقطه ی آغاز مشکل شد چراکه در واقع، وانگ زونگ و وانگ زونگ یوئه دو شخص متفاوت بوده اند. بنابراین این سوء برداشت افکار را به سمتی هدایت کرد که سرچشمه تای چی چوان کوهستان وودانگ می باشد.

این همچنان سوالی است که تاریخ دانان در مورد آن به بحث و بررسی می پردازند. شاید واقعا سرچشمه تای چی چوان شیوه ی دائوئیست های کوه وودانگ بوده، شاید هم این مطلب صحت نداشته باشد. در سال 1921 آقای شو یوشنگ (Xu Yusheng) کتابی را منتشر کرد. او شاگرد استاد یانگ جیان هو (Yang Jianhou) و برادر رزمی استاد یانگ چنگ فو بود. در این کتاب او به تشریح مطالبی پرداخت که بر روی سنگ قبری حک شده بود. هونگ جونشی (Hong Junshi) یکی از فلاسفه مهم دوران سلسله سونگ (1279-960) بود و بر روی سنگ قبر او در وصف دائوئیستی از کوه های وودانگ به نام جانگ سَن فُنگ جملاتی حک شده بود به این مضمون که حرکات فرم در هنگام خواب به او (جانگ سَن فُنگ) الهام شده است و در ادامه ذکر شده بود که بعدها این سبک توسط وانگ زونگ در استان شَن شی گسترش یافته و آموزش داده شده است. آنها این سبک را هنر رزمی درونی نام نهادند. شو یوشنگ در کتاب خود در سال 1921 فرض را بر این گذاشت که این هنر درونی همان تای چی چوان بوده است. او همچنین ادعا کرد که وانگ زونگ و وانگ زونگ یوئه در اصل یک نفر بوده اند. این تئوری پایه و اساس این تفکر شد که یایه گذار تای چی چوان چانگ سان فنگ است.

مشکل اینجاست که فاصله زمانی در حدود 600 سال، جانگ سَن فُنگ از سلسله چینگ را از چن چانگ شین و یانگ لوچان جدا ساخته است. در آغاز سلسله مینگ شخص دیگری به نام جانگ سَن فُنگ می زیسته که نام این دو یکسان تلفظ می شود در حالی که نوشتن آنها متفاوت است. بر این اساس برخی معتقد هستند که این جانگ سَن فُنگ تای چی چوان را بوجود آورده است. بنابراین این سردرگمی از سال 1921 به بعد بوجود آمد. ایرادات بسیاری به این تئوری وجود دارد و سوالات بی پاسخ بسیاری باید در این خصوص روشن گردد تا تصویر واضحی بدست همگان دهد.

 

Screen Shot 2017-05-19 at 10.54.06 PM

 

دیو برت: نظر فعلی تاریخ دانان در خصوص جانگ سَن فُنگ چیست؟

استاد: از نقطه نظر عامه، بسیاری جانگ سَن فُنگ را پایه گذار تای چی چوان می دانند. پیش از سال 1949، اکثریت مردم بر همین باور بودند. در دهه 1930 استاد دانشگاه مرکزی هنرهای رزمی، پروفسور تانگ هآو (Tang Hao)، سه مرتبه بین سالهای 31- 1930 به چن جیاگو سفر کرد. او بر این عقیده است که پدیدآورنده ی تای چی چوان چن وانتینگ (Chen Wanting) بوده و هیچ ارتباطی با جانگ سَن فُنگ در این خصوص وجود ندارد. با این حال هنوز زمینه های بسیاری برای بحث در این خصوص وجود دارد. پس از آزادی (چین)، موضعِ حکومت نیز همین رویکرد را دنبال کرد و مقامات دولتی هِنان [استانی که روستای چِن در آن واقع شده است] نیز در تقویت آن کوشیدند. اکنون بسیاری بر این باورند که زادگاه تای چی چوان چن جیاگو می باشد اما احساس من متفاوت است و معتقدم که این باور صحیحی نیست. پایه گذار حقیقی تای چی چوان چه کسی است؟ در حقیقت این یک تکامل تدریجی بوده است. در دهه 1940 زمانی که یانگ لوچان از چن جیاگو به گوانگ پینگ بازگشت، دقیقا به تدریس آنچه از چن چانشینگ آموخته بود نپرداخت، بلکه تغییرات بسیاری ایجاد کرده بود. به عنوان مثال بسیاری از اسامی حرکات متفاوت بودند.

دیو برت: در این مورد در گفتگوی پیشین صحبت کردیم. در این مقطع تاریخی برخورد بسیار جالب بین یانگ لوچان، وو یوشیانگ و آثار وانگ زونگ یوئه اتفاق افتاد.
استاد: اجازه بدهید در این مورد برای شما توضیح بدهم. تا این لحظه ما در مورد گذشته شخصی وانگ زونگ یوئه چیزی پیدا نکرده ایم؛ اینکه گذشته او چه بوده، چه نوع هنر رزمی را تمرین می کرده یا اینکه استاد او چه شخصی بوده است. ما فقط می توانیم آثار او را بررسی کنیم. نخست اینکه، او در دوره چییِن لونگ (Qianlong) از سلسله چینگ می زیسته (1796-1735) است. سبک نوشتاری او، ساختار و نوع عباراتی که استفاده کرده است در سایر کتابهای این دوره نیز یافت می شود. به همین روش مقطع تاریخی که او در آن می زیسته را مشخص کرده ایم. اگر او در دوران سلسله مینگ زندگی می کرده نمی توانسته از عبارات رایج در دوران سلسله چینگ در آثارش استفاده کند. دوم اینکه، در نوشته های او به کنفسیوس و موتزو (Mo Zi) رجوع شده بنابراین می توان این چنین برداشت کرد که فردی تحصیل کرده و باسواد بوده است. این سبک خاص نوشتاری مشهور به "نوشته های هشت بخشی" (Eight Legged Essay)، مشتمل بر هشت قسمت است. تمامی بخش ها از تعداد یکسانی از کلمات استفاده می کنند و بر اساس موضوع تنظیم می شوند. من یک مقاله در تحلیل سبک و ساختار نوشته های او نوشته ام. واضح است که او یک دانشمند بوده و خود را آماده امتحانات سلطنتی می کرده است. یکی از جنبه های تئوری او اهمیت حالت و وضعیت راست و عمودی را در تعادل بیان می کند که برگرفته از نوشته های جوانگ زه (عارف مشهور چینی) و دوره جنگ ایالت هاست (یک دوره ی تاریخی بین سال های ۴۷۵ تا ۲۲۱ پیش از میلاد؛ Warring States Period). در واقع در دوران سلسله ی هان (Han) یک دپارتمان سلطنتی وجود داشت که مسئول اجرا و ایجاد تعادل هم سطح در فاکتورهای اقتصادی بوده و وانگ زونگ یوئه در نوشته هایش به آن اشاره کرده است. استفاده ی او از این کلمات و عبارات نشان دهنده ی سطح بالای دانش و سواد اوست.

20121016092501726

 

دیو برت: ما در حال صحبت در مورد کلیدهایی برای حل معمای وانگ زونگ یوئه هستیم.

استاد: یانگ لوچان گفته است که استاد او چن چانگ شین، استاد ایشان جیانگ فا و استاد جیانگ فا وانگ زونگ یوئه بوده است. طبق این گفته می توانیم استنباط کنیم که وانگ زونگ یوئه در دوران سلسله چینگ (Qing) می زیسته است. چه نوع هنر رزمی ای را وانگ زونگ یوئه در چن جیاگو آموزش می داده است؟ آنچه ما امروز به عنوان فرم می شناسیم نبوده است. او با استفاده از (الگوهای انرژی) پانگ (Peng)، لو (Lu)، جی (Ji) و ان (An) شکلی از تمرین دو نفره را به وجود آورد که داشو (Da Shou 打手) نام داشت. تمام نوشته های او اشاره به برهم کنش بین دو حریف دارد. یانگ لوچان و وو یوشیانگ آنچه از سیستم چِن آموخته بودند را با تکنیک های محلی شهر یونگ نیان (Yongnian) ترکیب کردند و تای چی چوآن را به وجود آوردند. تفاوت بین سبک چن و تای چی چوآن یانگ لوچان و وو یوشیانگ را می توان از اسامی فرم ها، شیوه های تمرین و تئوری آنها درک کرد.

نخستین بار که با سبک چن روبرو شدم برمی گردد به دیدن اجرای چن فاکه (Chen Fa ke) در دهه ۱۹۵۰. وقتی اجرا می کرد کاملا بیرونی (External) بود. سبک یانگ و وو/هآو بیشتر درونی هستند و رنگ و بوی مخصوص به خود را دارند. به عنوان نمونه در سبک چن حرکات کوبشی و انفجاری بسیار واضح است ولی در دو سبک دیگر [در حین اجرای فرم] بیشتر به صورت درونی و نهانی ابراز می شود. نمونه های بسیاری از این تفاوت ها وجود دارد. پیش از رفتن یانگ لوچان به پکن کسی در مورد این سه کلمه چیزی نمی دانست: تای چی چوآن (太极拳). نخستین بار در مکتوبات وانگ زونگ یوئه از این واژه استفاده شد.

 

دیو برت: چرا وانگ زونگ یوئه در مکتوباتش از واژه ی تای چی چوآن استفاده کرده است؟

استاد: به خاطر تحصیلات و تعالیم رزمی ای که دیده بود این واژه را انتخاب کرد. به طور کلی سه شاخص در تعیین نام هنرهای زرمی وجود دارد: نخست مکان، اینکه در کجا به وجود آمده و توسعه یافته است. دوم، نام حیوانات و سوم افسانه های محلی ست. چرا او واژه ی تای چی چوآن را انتخاب کرد؟ در دوران سلسله چینگ ایده ال های کنفسیوسی بین روشن فکران جامعه بالاترین جایگاه را داشت. در دوره ی چییِن لونگ (Qianlong) نویسنده ی محبوبی بود که استفاده از واژه ی تای چی را آغاز کرد و نوشته های او و وانگ زونگ یوئه به یکدیگر شباهت دارند. سراسر "شعر تویی شو" (Song of Push Hands) و "فصول سیزده گانه" (Thirteen Chapters) نوشته ی وانگ زونگ یوئه متاثر از تئوری این-یانگ (Yin-Yang) است. ما در مورد ۱۶۰ سال توسعه و تکامل تای چی از زمان یانگ لوچان صحبت می کنیم و تمام سبک های تای چی چوآن از اصول و پایه ای که وانگ زونگ یوئه بنا نهاد پیروی می کنند.

 1239316423-0

 

دیو برت: و اما سوال پایانی، چرا نحوه ی اجرای فرم ها تغییر کرد؟ آیا این تغییر به دلیل اثرات حاصل از اعمال تئوری های وانگ زونگ یوئه بود؟

استاد: بله البته، تئوری های او فاکتور بسیار مهمی در این تغییرات بودند. در کنار این مسئله ما باید پیشینه ی خاندان وو را نیز در نظر بگیریم. در آن زمان آنها در گوانگ پینگ ثروتمند ترین خانواده بودند و اینجا عامل طبقه اجتماعی موثر بوده است. در جامعه سنتی چین در گذشته طبقه تحصیل کرده و خواص آداب و مناسبات ویژه ای داشتند که در نحوه ی راه رفتن و حرکت کردن آنها نیز نمود داشت که متفاوت از شیوه ی بازرگانان و کشاورزان بود. ملایمت در کردار و نیز احتیاطات مربوط رفتار در طبقه اشراف بر نحوه ی اجرای تکنیک ها و فنون سخت رزمی تاثیر گذاشت. آنها پریدن از این سو به آن سو و ضربات دست همراه با صدا همانند مبارزان عادی را نمی پسندیند. هنرهای رزمی گذشته بسیار خشن، خام، (همراه با حسی) خشمگین و با شدت بسیار اجرا می شدند.

 

دیو برت: اینکه طبقه اجتماعی رزمی کاران بر روی شیوه ی حرکت کردن آنها تاثیر گذاشته نظر بسیار جالبی است. آیا وقتی یانگ لوچان در شهر ممنوعه به اشراف آموزش می داد متناسب با شرایط سبک و شیوه ی خود را تعدیل کرد؟

استاد: بله، البته. حرکات پرشی، کوبشی و ضربات دست صدادار برای این افراد این طبقه مناسب نبود. (در نتیجه) حرکات ملایم تر شد، انرژی پالایش یافته و بیشتر به سوی درون متمایل شد. هیچ سندی و یا عکسی که نشان دهنده ی شیوه ی اجرای یانگ لوچان در آن زمان باشد امروز در دسترس ما نیست. با این حال مطمئنا اقامت او در شهر ممنوعه بر شیوه تمرینات او اثر داشته است. در چین ضرب المثلی داریم که می گوید، "اگر با رنگ قرمز کار کنی، قرمز خواهی شد؛ اگر با مرکب سر و کار داشته باشی سیاه می شوی." سبک یانگ امروز گشوده، ملایم، آرام و متین است که تا حدودی متاثر از فشار اجتماعی است. در مورد سبک وو یوشیانگ (وو/هآو) و وو جییِن چوآن نیز به همین صورت است. دیروز که اجرای چن جِنگ لِی را شاهد بودم و حرکات او در مقایسه با چن فاکه لطیف تر شده است. بنابراین در سبک چن امروزی تکامل از حرکات آشکار رزمی به سوی حرکات تمیز تر و پالایش یافته را می بینیم.

 

دیو برت: بسیار ممنون و متشکر هستم از وقتی که با هم گذراندیم. من همواره از شما مطالب بسیاری می آموزم و در انتظار نوبت بعدی که بتوانم دوباره با شما در مورد تای چی چوآن صحبت کنم، خواهم بود.